Bidden voor Bethlehem

Vervoer in het regenwoud

De tweede helft van februari was ik in Nicaragua, samen met mijn collega die verantwoordelijk is voor zending in dat deel van de wereld. Ik was erbij met name om te zien wat de kerk kan doen voor de situatie van de indianenvolken. Nicaragua heeft 23 indiaanse territoria die zelfbestuur hebben. Buitenstaanders mogen zich daar niet vestigen. Het probleem is echter dat dat laatste toch gebeurt. Mensen komen daar, kopen illegaal land, of nemen het met geweld, en de levensmogelijkheden voor de indianen verdwijnen. Het probleem lijkt te zijn dat de overheid wel goede wetten heeft maar niet voldoende daadkrachtig reageert bij de implementatie.

Wij bezochten een dorp van de Mayanga-indianen in het tropisch regenwoud in het natuurreservaat Bossawas. Het dorp heet Bethlehem (de meeste Mayanga horen bij de Broederkerk in Nicaragua). De enige manier om er te komen is met een boomstamkano over de rivier, of via een vele uren durende moeizame wandeling door het regenwoud. Het dorp ligt in een prachtig gebied. De Mayanga's hebben kleine ecologische landbouwstukjes in het woud, een project dat met Zweedse ontwikkelingsgelden ondersteund wordt.

Bethlehem

Er is echter een grote druk van mensen van buitenaf. Zowel de grond als het goud dat in dit gebied te vinden is trekt. De Mayanga hebben al verschillende van hun akkertjes verloren. De indringers komen regelmatig bewapend het dorp in, dreigen, mishandelen mensen die te dicht bij "hun" grond komen en dreigen het dorp plat te branden.

De mensen zijn bang. Verschillende mannen zeiden: we slapen slecht, we moeten de wacht houden en we zijn bang. Een ruime week geleden was er een overheidscommissie met miltairen ter plaatse (toevallig viel dat samen met ons bezoek). De indringers hebben een ultimatum gekregen tot het komende weekend. Dan moeten ze weg zijn. Anders volgen er maatregelen. De commissie komt volgende week terug om de situatie te bekijken en eventueel in te grijpen. Het probleem is, dat er wel eerder beloften zijn gedaan. Ook zijn de Mayanga's bang voor eventuele wraakacties van de indringers in de tussenliggende tijd. De situatie is heel moeilijk en velen vroegen ons om voorbede juist gedurende deze periode.
Deze vraag om voorbede deel ik graag met u. Bid om bescherming voor de Mayanga's en hun dorpen. Bid om een goede oplossing als het ultimatum voorbij is. Bid om wijsheid voor de kerk ter plaatse in dit alles. De Broederkerk, die de grootste protestantse kerk in het land is en met name onder de indiaanse volken, heeft invloed in de samenleving. Bid dat men daar op de beste wijze gebruik van maakt. Tenslotte hopen we als Zweedse kerk onze zusterkerk in Nicaragua te kunnen helpen met deze problematiek.

Jaarvergadering

De laatste week is een hectische week geweest. Overmorgen begint de jaarconferentie van onze kerk, deze keer in Karlstad. De eerste van de internationale gasten is vandaag aangekomen. Ditmaal komen gasten uit Liberia, Libanon, Spanje, Nicaragua, India en Thailand. Vertegenwoordigers van alle gemeenten in Zweden, een kleine duizend afgevaardigden, komen bijeen voor de formele jaarconferentie, maar ook voor een aantal seminars over verschillende onderwerpen. Onder meer over internationale zending, over de situatie in het Midden-Oosten en zo meer. Bij deze seminars worden ook onze buitenlandse gasten ingezet.

Eén onderwerp dat aan de orde komt is het zogenaamde Doctrine of Discovery, een principe dat zijn oorsprong in de kerk heeft in de 15e eeuw, dus al voor de reformatie, maar dat helaas nog steeds voortleeft in ondermeer de rechtspraak in verschillende landen. Het is een principe dat kolonisatie van de landen van oorsprongsvolken door zogeheten christelijke naties als een door God gegeven recht vastlegt. (Meer kan men lezen op www.http://doctrineofdiscovery.org/) Vorig jaar heeft de Wereldraad van Kerken dit principe duidelijk verworpen als in strijd met het evangelie, en roept kerken over de hele wereld op hetzelfde te doen.  Ook in Zweden heeft de kerk een bedenkelijke rol gespeeld bij de kolonisatie van Sápmi, het land van de Samen, zoals nieuw onderzoek duidelijk maakt. Dit onderzoek werd onlangs op de conferentie over theologie van oorsprongsvolken gepresenteerd. Een conferentie, die op ons initiatief werd georganiseerd door onze kerk, de Lutherse kerk en twee theologische hogescholen.



 

Setu

Deze zomer bezocht ik Estland. Een aanleiding was om deel te nemen aan de zomerconferentie van de kerk daar, die ditmaal in Mustvee aan het Peipsimeer werd gehouden. Ik kon onder meer met een seminar over oorsprongsvolken bijdragen. De aanleiding daarvoor was duidelijk. Direct na de conferentie begon een week van zending in Setomaa, in zuidoost Estland. In dit gebied woont het Setuvolk, net als de samen een orrsprongsbevolking. Een deel van hen woont in Estland en een deel in Rusland. Ze spreken een eigen taal en hebben een eigen cultuur. De religie is veelal een megeling van russisch-orthodoxe tradities en de oude cult rondom de godheid Peko. De evangelische kerk heeft slechts één (kleine) gemeente in dit gebied.

Maar nu was er gedurende een week een jongerenteam uit verschillende delen van Estland, dat samen met pastor Koit actief was in verschillende dorpen in Setomaa. Overdag kinderwerk en bezoeken, 's avonds samenkomsten. Ik was er de eerste dag bij onder andere om een korte training te verzorgen en aan de avonddienst mee te werken. Toen de week om was hadden verschillende mensen een beslissing voor God genomen en de kleine gemeente was een beetje gegroeid!

Conferentie over theologie voor oorsprongsvolken

In oktober organiseren we voor de tweede maal in Zweden een conferentie over "indigenous theology". Het is net als de vorige keer aan de Theologische Hogeschool in Stockholm, in samenwerking met een andere theologische opleiding en onze kerk.
Inmiddels is er een Facebookpagina over de conferentie, we streven naar veel fans om zo de boodschap verder te verspreiden. Volg ons daar en geef kommentaren!

Myanmar ontmoet Sápmi

De Theologische Hogeschool in Stockholm werkt samen met een school in Myanmar (Burma). Onlangs bezocht een groep studenten en leraren Zweden. Het bezoek hield onder meer een paar dagen in Kiruna in, om de samische cultuur te ontmoeten. Een hele middag besteedde ik met deze groep om over theologie voor oorsprongsvolken en voor Samen te spreken. De meeste van de deelnemers hoorden namelijk bij diverse oorsprongsvolken in Myanmar, zoals Chin, Jingpo en Karen. Er was veel herkenning van de situaties van de diverse minderheden. Voor de gelegenheid had ik mijn Lisu klederdracht uit de kast gehaald: de Lisu zijn een volk dat zowel in China als Burma en Thailand woont.

Maar het hoogtepunt kwam 's avonds. Toen hadden we een gezamenlijk dienst - samisch-burmees - georganiseerd. De dienst was voornamelijk in het Engels, met delen in zowel het Samisch, het Burmees, het Kareens en het Zweeds. Op een wonderlijk manier konden we de eenheid in onze Heer ervaren.

Christenvervolging in India

Eind september was ik ruim een week in India. Twee dagen bracht ik samen met anderen een bezoek aan de jungle in de deelstaat Orissa. Daar zijn al een aantal jaren problemen met geweld van fundamentalistische hindoegroepen gericht op Christenen. In aug 2008 culmineerde dat in regelrechte vervolgingen, waar niet alleen duizenden huizen van Christenen werden vernietigd en de bewoners op de vlucht gejaagd, maar ook velen gedood werden op vaak beestachtige wijze. De dodenlijst omvat 75 personen maar het gaat mogelijk om meer. Het geweld werd nauwkeurig gepland doorgevoerd, waarbij in te veel gevallen de politie passief bleef en de overheid ook niet ingreep. Christenen vluchtten de jungle in en nog steeds verblijven velen in kampen omdat ze niet toegestaan wordt door de hindoes om terug te keren - tenzij ze hindoe worden.

De ontmoeting met mensen in deze kampen, vele waren leden van de Kondha stam, maakte diepe indruk. Er waren getuigenissen van verschrikkelijk lijden, maar ook van een standvastigheid in het geloof. Mensen die onder dreiging van mishandeling en geweld niet hun geloof wilden verloochenen. Een werkelijk getuigenis.

Nog steeds hebben velen niet kunnen terugkeren, nog steeds is hulp van buitenaf nodig en nog steeds zijn de spanningen groot. Denk in uw gebed aan de Christenen in Orissa.

Nieuw boek.

Nu is mijn nieuwe boek uitgekomen: Gud i Sapmi (zweeds voor God in Sameland). Het gaat over theologie in samisch perspectief. Over hoe een theologie voor oorsprongsvolken en speciaal voor de Samen eruit zou kunnen zien. Over hoe de samische cultuur een plaats kan krijgen in de kerk. Er zijn dingen in de samische cultuur die een merkwaardige overeenkomst hebben met bepaalde tradities in het Oude Testament bijvoorbeeld. Ook als het gaat om scheppingstheologie hebben de Samen en andere oorprongsvolken veel bij te dragen.
Het boekje is in het zweeds. Het is het eerste boekje over dit onderwerp in Zweden, en bedoeld als een aanzet in de discussie. Het is gebaseerd op de ervaringen met samisch werk de afgelopen jaren.
Voor degene die interesse heeft en met de zweedse taal uit de voeten kan: het is te bestellen op www.vulkan.se

Samische Bijbel

Terug uit Tromsö. Een paar interessante dagen. Het werk aan het samische Oude Testament heeft voortgang. Over een paar jaar moet het allemaal klaar zijn. Maar voordat het zover is moet ook het Nieuwe Testament van 1998 herzien worden. Waarom? Het is is toch nog vrij nieuw? . De reden is dat er fouten aan het licht zijn gekomen. Het NT van 1998 is eigenlijk een revisie van de oude samische Bijbel van 1895 (lang voordat de samische grammatica en ortografie werden vastgesteld). En de grond voor het NT in die vertaling van 1895 is een vertaling gemaakt door de noorse dominiee Stockfleth, die dus niet het samisch als moedertaal had, en het was een vertaling vanuit het toenmalige deense NT! De correctie van het NT zal nu begonnen worden parallel met de rest van OT vertaling.

Het is altijd weer interessant om in de keuken van het vertaalwerk te kijken. Het was een veeltalige bijeenkomst. Er werd in het Noors, Zweeds, Fins en Samisch gecommuniceerd. Er werd vergeleken met vertalingen in al die talen en nog een paar meer. Er werd gediscussieerd (in het samisch) over griekse en hebreeuwse grammatica.

Maar er waren ook gesprekken over het gebruik van de Bijbel in de kerk. Hoe ga je om met tweetalige gemeenschappen, waar een aantal mensen de landstaal spreken (noors,zweeds of fins), anderen tweetalig zijn, weer anderen in de eerste plaats samisch spreken. Wat betekent iemands moedertaal, waarom is het van belang om die moedertaal plaats te geven in de kerk. Goed om daarover van gedachten te wisselen, met één doel: de samische bevolking Gods woord in de taal van hun hart te geven.

Bijbelvertaling

Vanaf morgen, maandag, komt de referentiegroep rondom de komende noordsamische vertaling van het OT bijeen in Tromsö. Ik ben daar al een aantal jaren bij betrokken via het zweeds Bijbelgenootschap. Ook deze keer zullen we ons weer twee dagen verdiepen in de problematiek rond een nieuwe Bijbelvertaling. Een vertaling die een pionierswerk is aangezien er geen bruikbare vertaling van het OT bestaat. Over een jaar of drie moet de vertaling beschikbaar zijn.

Het is een ingewikkelde zaak, zo'n vertaling, vooral aangezien het Noord-Samisch een aantal dialekten heeft. Het is niet zo dat er één is "opgehoogd" tot een soort algemeen beschaafd samisch, alle dialekten hebben in principe gelijke status. Dat levert altijd diskussies op in gevallen waar de verschillende dialekten afwijken. Een van de zaken die we vanuit Zweden bewaken, is dat de vertaling niet te ver van de hier heersende dialekten verwijderd raakt.

Het beloven interessante dagen te worden, die duren tot woensdagmiddag. Naderhand hoort u er meer van.

Oorsprongsvolk in India

In India bezocht ik het Kurku-volk. Dit volk leefde in de bossen in de bergen van Melghat, totdat het gebied reservaat werd voor de tijgers. De Kurku werden weggestuurd en kregen land net buiten het reservaat, met de bedoeling landbouwers van ze te maken. Dat lukte niet goed, en er is veel ondervoeding. In een veertiental dorpjes helpt de kerk de mensen nu te leren om in hun levensonderhoud te voorzien. Het werk van de kerk wordt erg gewaardeerd, ook al zijn deze mensen (nog) geen Christenen.
De gezondheid van de mensen is tijdens het jaar dat dit project nu loopt merkbaar vooruit gegaan. Op de foto is te zien hoe wij in dit dorp op traditionele wijze verwelkomd werden.

India

Het komende weekend reis ik naar India, naar Mumbai, Sholapur, Pune en Melghat, om Hindustani Covenant Church te bezoeken. Met deze kerk werkt de Missionskyrka samen in India. Het is een kennismakingsbezoek. Vorige week was de president van de kerk een paar dagen in Zweden en konden we al wat voorbereiden. Het is een kerk die bijzonder snel gegroeid is de laatste jaren en die op haar beurt ook pioniertprojecten in Zweden heeft ondersteund. Er is een goede wederzijdse relatie van uitwisseling van pastors, kortverbanders, voorbede etc. Op het moment wordt er in Zweden steun gegeven aan de opvang van vervolgde Christenen in de deelstaat Orissa en ook aan de grote overstromingen in Bihar in Noord-India.

In Melghat en ook op andere plaatsen werkt HCC met oorsprongsvolken (zogenaamde "tribal people") hetgeen ook een connectie naar het samische werk geeft. Een voorbedeonderwerp is bescherming tijdens de reis, ook voor mijn collega die nu al in India is en deze week ook Orissa bezoekt.

De komende week dus geen berichten hier, maar na thuiskomst (de 24e) kunt u hier zien hoe de reis gegaan is.

Terry op bezoek

De afgelopen week was Terry LebLanc, Mikmaqindiaan uit Canada op bezoek. Het Mikmaqvolk woont in het oosten van Canada. Terry kwam voor een conferentie in Stockholm, maar wilde eerst een paar dagen naar Kiruna komen. Hij was hier al eerder in 2006, op de grote conferentie voor oorsprongsvolken (WCGIP conferentie). Ik had hem ook in 2007 ontmoet, op de conferentie van het North American Institute of Indigenous Theological Studies in Sioux Falls. Terry is voorzitter van dat instituut.
Ditmaal brachten we een bezoek aan het samische parlement (Sámediggi) en we hadden een kerkdienst met hem. Het was een gelegenheid voor Terry om een aantal samen weer te ontmoeten en samen door te praten.